Ενημέρωση για τα προβλήματα των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης

 

Περισσότερα από είκοσι χρόνια πέρασαν από τη δημοσιοποίηση της απαράδεκτης κατάστασης του ιδρύματος της Λέρου και κατ’ επέκταση των τραγικών συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων με ψυχιατρικά προβλήματα ή/και νοητική υστέρηση, οι οποίοι παρέμεναν για δεκαετίες έγκλειστοι στα κρατικά ψυχιατρικά ιδρύματα της χώρας, προκαλώντας τη διεθνή κατακραυγή και τις έντονες αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

 

Τότε το ελληνικό κράτος υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τις «μεσαιωνικές» μεθόδους αντιμετώπισης των ψυχικά πασχόντων και να εκσυγχρονίσει τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας. Έτσι, η «ψυχιατρική μεταρρύθμιση», δηλαδή η μετάβαση από την ιδρυματική περίθαλψη στην κοινοτική φροντίδα, ξεκίνησε μέσω προγραμμάτων συγχρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση που ανατέθηκαν στις διοικήσεις των ιδρυμάτων και σε επιστημονικούς, μη-κερδοσκοπικούς, φορείς ψυχικής υγείας.

 

Είναι γνωστό, από τη διεθνή εμπειρία, ότι η διαδικασία της μετάβασης από το άσυλο στην κοινότητα συναντά πολλά εμπόδια, που σχετίζονται τόσο με τις νοητικές – συναισθηματικές δυσκολίες και την μακροχρόνια ιδρυματική εμπειρία των εξυπηρετούμενων όσο και με τις αρνητικές κοινωνικές στάσεις και αντιλήψεις απέναντι στους ανθρώπους με ψυχοκοινωνικά προβλήματα και τις δομές που τους στεγάζουν.

 

Μετά από πολυετείς προσπάθειες πραγματοποιήθηκαν σημαντικά βήματα προόδου στην παροχή ψυχιατρικών υπηρεσιών. Η δημιουργία Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης ενταγμένων στην κοινότητα (οικοτροφεία, ξενώνες, διαμερίσματα, κέντρα ημέρας) εξασφάλισε στέγη, θεραπευτική υποστήριξη και ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης σε χιλιάδες πρώην τροφίμους και αντικατέστησε κάποια ψυχιατρικά ιδρύματα, τα οποία έκλεισαν.

 

Όμως, τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η αδικαιολόγητη και συστηματική άρνηση του υπουργείου Υγείας να εκπληρώσει τις οικονομικές υποχρεώσεις του προς τις Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης των μη-κερδοσκοπικών φορέων ψυχικής υγείας έχει θέσει επανειλημμένως σε κίνδυνο τη συνέχεια της λειτουργίας τους.

 

Εξαιτίας της «σταθερής υποχρηματοδότησης» της τελευταίας τετραετίας, έχουν δημιουργηθεί μόνιμα πλέον προβλήματα στη λειτουργία των Μονάδων, όπως διακοπή θεραπευτικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, πολύμηνες καθυστερήσεις στη μισθοδοσία των εργαζομένων, αδυναμία κάλυψης λειτουργικών εξόδων  (ενοίκια, ΕΥΔΑΠ, ΔΕΗ κτλ).   

 

Πρόσφατα, το υπουργείο Οικονομικών αποφάσισε να περικόψει την (ήδη μειωμένη) επιχορήγηση των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης κατά 45%. Η απόφαση αυτή ουσιαστικά οδηγεί τις Μονάδες σε κλείσιμο.

 

Βέβαια, αν κλείσουν οι Μονάδες κανένας δε γνωρίζει τι θα απογίνουν οι άνθρωποι που στεγάζονται και υποστηρίζονται σε αυτές. Θα επιστρέψουν στα εναπομείναντα ιδρύματα; Θα ξανανοίξουν όσα έκλεισαν; Θα στοιβαχτούν σε κάποιες Μονάδες που θα λειτουργούν σαν μικρά άσυλα;

 

Μετά από 20 χρόνια προσπαθειών, τις οποίες συνεχίζουμε απλήρωτοι –και χωρίς να γνωρίζουμε εάν και πότε θα ξαναπληρωθούμε-, βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρωτοφανή ενέργεια από την πλευρά της κυβέρνησης που επιστρέφει τους ψυχικά πάσχοντες στον “καιάδα” των ιδρυμάτων.

 

Οι εργαζόμενοι του Κοινοτικού Σπιτιού «Η ΘΕΤΙΣ»

 

 

 

 

 

Το Κοινοτικό Σπίτι «Η Θέτις»

Καλύμνου 5, 152 31 Κάτω Χαλάνδρι. Τηλ. 210 6727601

Ξενώνας – Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης

της Εταιρείας Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (ΕΠΑΨΥ)

Το Κοινοτικό Σπίτι «Η Θέτις» δημιουργήθηκε το 1993, στο πλαίσιο του προγράμματος αποασυλοποίησης και αποκατάστασης του πρώην ΠΙΚΠΑ Λέρου, με σκοπό να αποτελέσει ένα πλαίσιο ασφάλειας φροντίδας και υποστήριξης για άτομα με νοητική υστέρηση και συνοδά προβλήματα.

 

Οι «ένοικοι» του Κοινοτικού Σπιτιού μετά από μακροχρόνιο  κοινωνικό αποκλεισμό, αφού είχαν την «ατυχία» να εγκλεισθούν από την βρεφική ή παιδική τους ηλικία σε ένα στερητικό ιδρυματικό περιβάλλον, απέκτησαν ένα σπίτι στην κοινότητα. Το Κοινοτικό Σπίτι, βέβαια, δεν αποτέλεσε απλά την κατοικία των «ενοίκων» του, αλλά το «όχημα» με το οποίο πραγματοποιήθηκε το «ταξίδι» τους από το άσυλο στην κοινότητα. Οι πολυετείς προσπάθειες των «ενοίκων», που συχνά ξεπέρασαν τις προσδοκίες μας και η συνεχής υποστήριξη τους από το προσωπικό, είχαν ως αποτέλεσμα να επιτευχθεί ο αρχικός στόχος του Κοινοτικού Σπιτιού.

Σήμερα, οι «ένοικοι» έχουν καταφέρει, ο καθένας με τους δικούς του ρυθμούς και τις δυνατότητές του, να κατακτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες που τους επιτρέπουν να ζουν ενταγμένοι στο κοινωνικό περιβάλλον. Παρακολουθούν προγράμματα κατάρτισης, απασχολούνται εργασιακά, συμμετέχουν σε εκπαιδευτικές, αθλητικές, δημιουργικές, ψυχαγωγικές δραστηριότητες και έχουν αναπτύξει το προσωπικό τους δίκτυο σχέσεων με το φιλικό και το συγγενικό τους περιβάλλον. Επίσης, δύο άτομα ζουν σε Προστατευμένο Διαμέρισμα και διαχειρίζονται, με μεγάλο βαθμό αυτονομίας, τις καθημερινές τους ανάγκες.

 

 

Advertisements